Communiceren met laaggeletterden? Dat doe je zo!

Laaggeletterdheid is geen random verschijnsel meer: met zo’n 2,5 miljoen laaggeletterde mensen in Nederland is de kans groot dat iemand in je nabije omgeving moeite heeft met lezen, schrijven en het begrijpen van informatie. Is het een probleem dat ze zelf op moeten lossen middels training of scholing, of kunnen wij ook een helpende hand bieden om het ze makkelijker te maken? Communiceren met laaggeletterden met tekst, dat doe je zo.

Mensen die onvoldoende kunnen lezen en schrijven, hebben moeite met de meest alledaagse dingen: van het niet meer kunnen (voor)lezen van boeken, bladen en ondertitels tot het bepalen met pin, stemmen en het volgen van wegbewijzering.

Daarnaast is het in ons digitale tijdperk haast onmogelijk om zonder computer en mobiele telefoon te overleven. Bij vrijwel elke dagelijkse handeling is goed kunnen lezen en schrijven belangrijk om informatie te begrijpen.

Alfabet letters

Training versus eenvoudiger communiceren

Dat laaggeletterde mensen een training kunnen volgen, is al bekend. Middels training en scholing leert deze doelgroep hun lees- en schrijfniveau te verhogen, waardoor informatie uiteindelijk beter wordt begrepen. Hoewel deze manier uitstekend inspeelt op de behoefte van laaggeletterde mensen, is het wel een oplossing waar de doelgroep zelf mee aan de slag moet. Daarnaast is deze oplossing slechts voor een beperkt aantal mensen beschikbaar.

Hoe zit het dan met de rest van Nederland? Help buttonDe rest die informatie wél goed begrijpt en beschikt over voldoende lees- en schrijfvermogen. Is het niet aan hun – en ons – de taak om ook in te spelen op dit maatschappelijk verschijnsel?

Informatie begrijpen begint met eenvoudiger communiceren. Juist dit is iets waar niet-laaggeletterden zich voor kunnen inzetten.

Begrijpelijkheid is soms voor niet-laaggeletterde mensen al een issue, laat staan voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Er zijn namelijk tal van criteria opgesteld voor de gemiddelde hoogopgeleide, zoals een mooie vormgeving, vindingrijke woordspelingen en abstracties. Hoe zit het met laaggeletterde mensen? Welke criteria zijn voor hen belangrijk?

Begrijpelijke teksten maak je zo: spreken in de taal van de lezer

Dat een laaggeletterde niet vrolijk wordt van hele lappen tekst, blijkt al snel als je met de doelgroep in gesprek raakt. De praktijk laat zien dat veel professionals geneigd zijn zoveel mogelijk informatie te bieden om alles goed in te dekken. Het resultaat? Stukken tekst die eigenlijk overbodig zijn en voor een laaggeletterde niet relevant zijn. Het leidt ze af van de kern.

Direct taalgebruik lijkt de voorkeur te hebben, waarbij niet teveel verschillende boodschappen in één stuk tekst moeten worden gezet.

Spreken in de taal van de lezer, betekent voor een laaggeletterde het volgende:

  • Houd zinnen en alinea’s zo kort mogelijk
  • Vergroot de leesbaarheid met witregels en opsommingen
  • Vermijd vakjargon en moeilijke woorden, zoals leenwoorden
  • Gebruik spreektaal en vermijd schrijftaal
  • Voeg voldoende tussenkopjes toe
  • Gebruik geen afkortingen, mits ze écht goed bekend zijn
  • Gebruik cijfers en schrijf getallen niet uit
  • Wees voorzichtig met spreekwoorden en gezegden

smiley abc

Wil jij ook communiceren in basisletters?

Het TIC Huis neemt met het initiatief Basisletters het voortouw en biedt een oplossing die direct toepasbaar is. Samen met de doelgroep herschrijven we cruciale documenten, zodat laaggeletterd Nederland deze begrijpt.

Benieuwd naar de mogelijkheden? Neem contact met ons op en laat jouw cruciale documenten herschrijven in basisletters!
☎ +31(0) 13 530 1515
✉ info@basisletters.nl
Volg ons en blijf op de hoogte!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *