Laaggeletterd zijn: hoe is dat?

Basisletters-Jan-Kemps

2.5 miljoen mensen in Nederland zijn laaggeletterd en hebben moeite met lezen en schrijven. Jan Kemps is 61 jaar oud en was tot een paar jaar geleden laaggeletterd. Hoe was dat voor hem?

Een leven vol gemiste kansen

“Ik dacht altijd ‘Jan, je kunt het niet’. Ik kon wel een beetje lezen en schrijven, maar ik heb een leven vol gemiste kansen door laaggeletterdheid. Zo werkte ik als pijpfitter bij de gemeente en na een tijd kon ik promotie maken. In plaats van dat aan te nemen, heb ik ontslag genomen. Waarom? Omdat ik dan dagelijks papierwerk moest invullen.

Ik heb 9 jaar wedstrijden gebokst en in het Nederlands team gezeten. Na een tijd kreeg ik de mogelijkheid om bokstrainer te worden, maar dat heb ik met een smoes moeten afwijzen. Het was noodzakelijk om een cursus te doen en een trainersdiploma te behalen, en dat zou ik niet snappen.”

Had ik maar gezegd: Ik heb moeite met lezen en schrijven.

De allesoverheersende schaamte en de gedachte ‘ik kan het niet’

“De schaamte. Die is het ergst. Ik ben niet op mijn mondje gevallen, maar verzon altijd smoezen om niet iets op papier te hoeven zetten. Ik vond het verschrikkelijk om in een groep te zijn, wilde nooit meedoen aan spelletjes als Scrabble, ik kon geen kranten lezen en begreep borden in het verkeer niet.

Altijd als ik met mijn vrouw op vakantie ging en aankwam bij het hotel, zei ik tegen haar dat ik naar het toilet moest. Als ik terugkwam, had zij dan de incheckpapieren ingevuld.

Ik heb 30 jaar in de bouw gewerkt. Op een gegeven moment ben ik bij de ggz beland en daar was een vrouw die vroeg of ik moeite had met lezen en schrijven. Eindelijk was er iemand die me doorzag en me wilde helpen. ‘Je moet het zelf willen én zelf doen’ zei ze. En of ik dat wilde: ik wilde mijn kind niet aandoen wat mij is aangedaan. Binnen 3 weken zat ik in de schoolbanken. In mijn eigen tempo leerde ik de basis, maakte ik toetsen en schreef ik dictees. Bleek dat ik het toch wel kon.”

De oorzaak? Niet goed leren lezen en schrijven

“Mijn jeugd was niet altijd makkelijk. Ik kende geen gezelligheid, alleen maar ellende. Ik wist niet wat Kerstmis was, vierde geen Sinterklaas en kreeg nooit cadeautjes. Mijn ouders wilden dat ik ging werken en vonden dat ik niet naar school hoefde, waardoor ik vier maanden per jaar educatie miste. Daarnaast kon mijn vader helemaal niks: niet voorlezen, geen boodschappenbriefjes schrijven of een noodzakelijke brief opstellen. Ik heb de basistechnieken dus niet geleerd, ook niet op school.

Sinds ik de taalcursus heb gedaan, ben ik zoveel opener en zelfverzekerder. Ik kan mijn kleinkind voorlezen, in hotels vul ik de papieren in, ik kan eindelijk mijn vrouw de liefde verklaren in een brief. Ik ben gelukkig: ik heb een mooi huis, een mooie auto, een pracht van een vrouw, ik kan eten wat ik wil. Ik ben inmiddels afgekeurd, maar ik doe er alles aan om mensen te helpen die ook moeite hebben met lezen en schrijven.”

Jan is vrijwilliger bij Stichting ABC en gaat naar organisaties en instanties om meer bewustzijn over laaggeletterdheid te creëren. Hoe kijkt hij nu naar laaggeletterdheid en wat is de oplossing voor dit probleem? Stay tuned: over een week komt het tweede interview online.

☎ +31(0) 13 530 1515
✉ info@basisletters.nl
Volg ons en blijf op de hoogte!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *