Laaggeletterdheid overwinnen, het is mogelijk

Basisletters-Jan-Kemps

2,5 miljoen mensen in Nederland zijn laaggeletterd; ze hebben moeite met lezen en schrijven. Daardoor ervaren ze in het dagelijks leven veel uitdagingen. Jan Kemps (61) was laaggeletterd, maar heeft een taalcursus gedaan. Hij zet zich nu in voor laaggeletterdheid.

Laaggeletterdheid en gemiste kansen

“Ik ben sinds drie jaar vrijwilliger voor Stichting ABC, een stichting die zich inzet voor laaggeletterdheid. Zij komen op voor de belangen van laaggeletterden en zetten dit op de agenda bij grote organisaties zoals het UWV en gemeenten. Daarvoor ben ik bijna iedere dag op een andere plek. Zo gaan we naar bedrijven toe, waar we sessies geven over laaggeletterdheid.

Ik vertel in organisaties vaak mijn verhaal en zeg altijd dat ik op de plek van hun directeur had kunnen zitten, als ik goed had kunnen lezen en schrijven. Ik ben strijdvaardig, omdat ik weet hoe het is om tegen laaggeletterdheid aan te lopen en daarom vertel ik over mijn gemiste kansen. Ik laat ze zien dat ze een stap kunnen zetten, iets wat ik zelf nooit durfde.”

Hulp zoeken helpt

“Het liefst wil ik mensen over de drempel helpen, zodat ze hulp zoeken. Laatst kregen medewerkers de mogelijkheid om een taalcursus te volgen, en na de sessie hebben 46 mensen zich opgegeven voor de cursus. Dat vind ik mooi. Toen iemand aan mij vroeg of ik laaggeletterd was, heb ik de lieve heer bij zijn voeten gepakt.

Sinds ik de taalcursus heb gedaan, ben ik enorm vooruitgegaan. Gelukkig kwam ik de juiste persoon tegen en is mijn leven nu een stuk makkelijker. Sommige mensen komen alleen nooit de juiste persoon tegen. Nu pas zie ik hoe vervelend het is om laaggeletterd te zijn; mensen leven als het ware in een kooi.”

Vaak is de thuissituatie de oorzaak van laaggeletterdheid: mensen leren gewoon niet goed lezen en schrijven, of worden niet gestimuleerd (vanuit huis). Juist daarom is het zo belangrijk om die schaamte te overwinnen.

En de oplossing…?

“Ik kom op bijzondere plekken: taalscholen, taalhuizen, ziekenhuizen, buurthuizen, basisscholen. Zo zat ik ook eens bij prinses Laurentien thuis om te vergaderen over de mogelijke oplossingen. Zij vroeg ons: ‘Wat zouden jullie doen als jullie de baas van Nederland zouden zijn?’.”

Wat mij betreft doen we het als land nog steeds verkeerd. Nog steeds is 1 op de 9 mensen laaggeletterd. Wat we nu doen werkt blijkbaar niet, maar hoe het wel moet…? Landelijk verandert er niets, want er is geen geld voor.

“Ik denk dat de oplossing is dat mensen terug naar school moeten. Maar voordat mensen naar school gaan, moet het wel eerst gesignaleerd of opgemerkt worden. Veel laaggeletterden schamen zich en bedenken allerlei smoezen om niet te hoeven lezen of schrijven. ‘Ik heb mijn bril niet mee,’ ‘Ik heb het aan mijn hand’ of ‘Ik ben te moe om te lezen’.

Daarom denk ik dat baliemedewerkers (bijvoorbeeld bij het UWV of de gemeente) moeten worden getraind. Zij komen veel in contact met mensen die laaggeletterd zijn, weten dan hoe ze ermee om moeten gaan en kunnen subtiel vragen of iemand hulp nodig heeft. En hulp kan in de vorm zijn van een taalcursus of computerles.”

Toekomstbeeld

“Ik weet niet of ik dit nog 20 jaar blijf doen, want als ik iets doe, wil ik dat het nut heeft. Ik wil kunnen zien of ik iemand heb geholpen. Gelukkig gebeurt dat tot nu toe wel. Zo hebben we met een Brabants ziekenhuis een folder herschreven. We hadden 45 pagina’s doorgespit: nu is de folder nog maar 28 pagina’s én begrijpelijk. Daar ben ik dan trots op.”

Wil je weten hoe het voor Jan was om laaggeletterd te zijn? In dit interview vertelt hij over zijn ervaringen.

☎ +31(0) 13 530 1515
✉ info@basisletters.nl
Volg ons en blijf op de hoogte!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *