Volledige inclusie: wel of niet gelukt?

Basisletters-Inclusiemaatschappij-Laaggeletterdheid

“Wees welkom.” Woorden die we graag horen en tegen anderen zeggen. Mensen zijn doorgaans gezelschapsdieren en willen niets liever dan ergens bij horen. Maar wat als dat niet zo is? Hoe staat het met laaggeletterdheid in onze zogenaamde inclusiemaatschappij?

Het ideaal of een illusie?

Inclusie: het is een woord dat we vaak te pas en te onpas gebruiken. Maar wat betekent het nu echt? Inclusie wordt gezien als een situatie waarin iemand geen obstakels ervaart om mee te doen aan de samenleving. Iedereen komt tot z’n recht, ongeacht culturele achtergrond, gender, leeftijd, talenten of beperkingen. We nemen allemaal op een gelijkwaardige manier deel aan de samenleving.

In een inclusiemaatschappij maakt iedereen gebruik van hetzelfde sociale netwerk en dezelfde voorzieningen. Beperkingen zijn geen individuele problemen, maar onderdeel van deze maatschappij.

Je krijgt het gevoel dat je welkom bent, je kunt contact maken met je omgeving. Vanzelfsprekend, zou je denken, maar niets is minder waar.

Juist dat laatste punt – contact maken met je omgeving – blijkt helemaal niet zo vanzelfsprekend voor een deel van Nederland.

Deelnemers van onze inclusieve samenleving

In veel gevallen is het eenvoudig te bepalen welke doelgroep zich buitengesloten voelt of obstakels ervaart om goed te kunnen functioneren in onze maatschappij. Lichamelijke beperkingen zijn goed zichtbaar, ouderen worden tegemoetgekomen en ook op psychische problemen wordt ingespeeld.

Voor wie is het nog meer niet zo vanzelfsprekend om deel te nemen aan onze inclusiemaatschappij? Dat blijken zo’n 2,5 miljoen mensen te zijn. En dat op een populatie van ca. 17 miljoen Nederlanders. Een serieus aantal. Deze groep bestaat uit mensen die laaggeletterd zijn: mensen die moeite ervaren met lezen, schrijven en het begrijpen van informatie. Het niet begrijpen van informatie is net zo’n wezenlijk probleem als enig ander probleem dat zich voordoet in een samenleving.

Wat doe je als je informatie niet begrijpt? Dan vraag je het, denk je wellicht. Maar wat als je gedurende je dag continu informatie niet begrijpt? Blijf je dan vragen of houd jij je mond, omdat je anderen niet nogmaals tot last wilt zijn? Misschien schaam jij je wel, voel jij je minder slim. Met serieuze gevolgen.

Dat is (niet) mijn probleem

In een ideale inclusiemaatschappij past iedereen zich aan elkaar aan. Helaas is deze visie geen werkelijkheid: het lijkt erop dat we meer aanpassingsvermogen verlangen van mensen die problemen ervaren met onze standaard. Natuurlijk mogen ze gebruikmaken van onze voorzieningen, maar is dat echt een goede manier om een goed sociaal netwerk op te bouwen? Dat denk ik niet.

We helpen laaggeletterde mensen graag met het volgen van taalcursussen en taaltrainingen, zodat ze beter leren lezen en schrijven. En zodat ze uiteindelijk ook informatie beter leren begrijpen. Ideaal, denken we. En lekker makkelijk. Waarom zouden we het ‘probleem’ neerleggen bij de doelgroep die al problemen ervaart? Waarom kijken we niet eerst naar onszelf?

Natuurlijk helpen taalcursussen en –trainingen deze doelgroep, maar we kunnen hiermee nooit de gehele groep bereiken. We moeten deze groep mensen tegemoetkomen door met de vinger naar onszelf te wijzen. We moeten zelf ook werken aan inclusie. Inclusie doe je immers samen.

Hoe kun jij als werkgever meewerken aan inclusie voor laaggeletterde mensen?

Laat je documenten (o.a. folders, veiligheidsprotocollen, gebruiksaanwijzingen) herschrijven. Basisletters werkt samen met Taalambassadeurs van Stichting ABC om documenten laaggeletterdproof te maken. Samen maken we geschreven informatie begrijpelijk voor iedereen.
☎ +31(0) 13 530 1515
✉ info@basisletters.nl
Volg ons en blijf op de hoogte!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *